Вчера, заедно со учениците од Гимназијата „Д-р Ибрахим Темо“ од Струга и психологот Марија Симакоска, го посетивме Хидробиолошкиот завод во Охрид, а подолу можете да прочитате што сè научивме.
При посетата на Одделението за физичко-хемиски истражувања, научивме дека оваа лабораторија се занимава со испитување на квалитетот на водата во нашата земја – во езера, реки, акумулации, рибници, па дури и во подземни води и вода за пиење. На едноставен начин ни беше објаснето дека водата не е само течност што ја користиме секој ден, туку сложен систем во кој се мешаат различни материи – некои природни, а некои доаѓаат од човековото влијание.
Дознавме дека преку мерење на одредени хемиски параметри – како количината на азот, фосфор и органски материи – може да се утврди дали водата е чиста или загадена, и каков е нејзиниот „трофички статус“, односно дали езерото или реката е во добра состојба или е преоптоварено со хранливи материи што можат да предизвикаат проблеми (на пример, појава на алги).
Ни беше објаснето дека лабораторијата ги следи реките кои носат отпадни води од индустрија, домаќинства или земјоделски површини, за да се види колку тие влијаат врз загадувањето. Се испитува и квалитетот на водата во вештачките акумулации и рибниците, бидејќи тие се важни за снабдување со вода и за одгледување риби.
Научивме дека не се испитува само водата, туку и седиментот – тоа е материјалот што се таложи на дното на езерата и реките. Седиментот е важен бидејќи во него живеат многу мали организми (инсекти, школки, ракчиња) кои се храна за рибите, но исто така тој може да содржи и загадувачи. Со негово анализирање може да се открие дали во водата има токсични материи.
При посетата на Одделението за микробиологија, научивме дека оваа лабораторија се занимава со испитување на микроорганизмите во водата – најмногу бактериите – и нивното влијание врз здравјето на луѓето, животните и целиот воден екосистем. Ни беше објаснето дека бактериите се природен дел од езерата, реките и подземните води, но дека нивниот број и видови можат многу да влијаат врз квалитетот на водата.
Дознавме дека преку микробиолошки анализи може да се утврди дали водата е безбедна за пиење, капење или наводнување, како и дали отпадните индустриски и комунални води носат ризик за загадување. Лабораторијата врши и испитувања на седименти, храна и пијалоци, па дури и на храна за риби, за да се провери дали се присутни штетни микроорганизми.
Ни беше објаснето дека бактериите играат важна улога во природата – тие учествуваат во процеси како трансформација на јаглерод, азот и фосфор, но исто така можат да предизвикаат болести кај рибите и луѓето. Затоа, следењето на нивниот број и видови е еден од најважните показатели за чистотата на водата.
Научивме дека бактериите се први показатели за процесот на еутрофикација – тоа е состојба кога водата е преоптоварена со хранливи материи и почнува да губи од својата природна рамнотежа. Научивме дека преку микробиолошки анализи може да се предвиди каква ќе биде идната состојба на езерата и реките.
На крај, научивме дека овие лаборатории имаат задача да го следат квалитетот на водата во сите водни и акватични екосистеми во Македонија – од извори и реки, до езера, акумулации и мочуришта. Преку ваквите анализи може да се открие присуството на загадување, да се процени состојбата на екосистемите и да се предложат соодветни мерки за нивна заштита. Научивме дека микробиолошките анализи се неопходни за да се обезбеди здрава вода за луѓето, животните и растенијата, а преку овие истражувања се создава основа за поефикасна заштита и одржливо управување со нашите водни ресурси.
Активноста е дел од проектот „We Grow With The Flow – Youth For Rivers“, кој го спроведуваме преку BOOST програмата, со поддршка од Француската агенција за развој (AFD) и ALDA Europe.
